PHP-lek: wat het betekent voor je website en je Google-posities

Send me an e-mailRij van browservensters waarvan de meeste donker zijn en één oranje oplicht met een waarschuwingsdriehoek

Stand van 22 oktober 2026. Ik werk dit artikel bij zodra er nieuws is.

Op 21 oktober gingen DigiD, MijnOverheid en talloze andere websites uit voorzorg offline. De oorzaak: twee kritieke lekken in PHP, de programmeertaal onder WordPress, WooCommerce en een groot deel van het web. Draait jouw site op PHP, dan zit de oplossing niet in je WordPress-dashboard maar bij je hoster. Dit is wat er is gebeurd, wat het met je Google-posities doet en wat je vandaag regelt.

Het korte antwoord

  • Draait je site op WordPress, WooCommerce, Joomla, Drupal of Magento? Dan draait hij op PHP.
  • Een update van WordPress of je plugins dicht dit niet. Je hoster moet PHP op de server bijwerken.
  • Vraag je hoster vandaag of de fix erop staat en sinds wanneer.
  • Een paar uur offline schaadt je Google-posities meestal niet. Een gehackte site wel, dus check ook of er iets binnenkwam.

Wat er is gebeurd

Het PHP-team kondigde op 20 oktober een beveiligingsupdate aan voor woensdag 21 oktober om 16.00 uur. Vóór de release was er al publieke code om de lekken te misbruiken, meldde het NCSC. Het NCSC adviseerde eigenaren van PHP-systemen om per systeem een risicoafweging te maken en ze zo nodig tijdelijk offline te halen. Dat deden veel organisaties: Overheid.nl, MijnOverheid.nl en DigiD, gemeenten, de VNG, ziekenhuizen en NCSC.nl zelf. De meeste sites van het Rijk bleven online omdat ze geen PHP gebruiken. Na de release waren veel sites binnen enkele uren terug.

De lekken heten CVE-2026-109618 en CVE-2026-109619 en scoren allebei 9,2 op 10. Een aanvaller hoeft niet in te loggen: een webverzoek volstaat om eigen code op je server te laten draaien. Volgens het NCSC-advies zijn alle PHP-installaties die webverzoeken verwerken getroffen, en zijn alle versies vanaf PHP 5 in ieder geval kwetsbaar.

De fix zit in PHP 8.2.35, 8.3.36, 8.4.27 en 8.5.12. PHP 8.1 en ouder worden niet meer regulier ondersteund. Voor 7.4, 8.0 en 8.1 is alleen een minimale broncodepatch beschikbaar, bedoeld voor wie PHP zelf compileert of een gepatchte build van zijn leverancier krijgt. Tijdelijke maatregelen van PHP beperken alleen specifieke aanvalspaden. Alleen de update verhelpt de lekken volledig.

Of er misbruik is, hangt af van wie je vraagt. Het NCSC had woensdagavond nog geen actief misbruik gezien, maar zag wel meer verkeer van partijen die kwetsbare sites zoeken. Amazon zag de eerste poging al op 17 oktober, vier dagen vóór de publieke release, en meldt dat PHP2Shell nu breed wordt misbruikt. Cloudflare en watchTowr melden ook aanvalspogingen. Of zulke pogingen bij echte sites zijn geslaagd, is volgens Amazon nog onduidelijk, en een bevestigde inbraak bij een specifieke site heb ik niet gevonden. Beveiligingsexperts waarschuwen dat de gevolgen maanden kunnen duren: veel systemen worden niet direct bijgewerkt, en een patch maakt een eerdere inbraak niet ongedaan.

Wat is PHP en waarom raakt dit zoveel sites?

PHP (PHP: Hypertext Preprocessor) is een programmeertaal die op de server draait. Het bouwt de pagina's van een website op, regelt het inloggen, verwerkt betalingen en praat met de database. Volgens de PHP Foundation draait ongeveer 70 procent van alle websites op PHP of iets wat ervan is afgeleid. WordPress, WooCommerce, Joomla, Drupal en Magento zijn erop gebouwd. Ook hostingpanelen en software van leveranciers kunnen een eigen PHP-installatie bevatten, zonder dat de productdocumentatie dat vermeldt. Voor die producten wacht je op de update van de leverancier.

Als mkb'er heb je meestal geen eigen serverbeheerder. Dat maakt je afhankelijk van twee partijen: je hoster en je webbouwer. Jouw taak is vragen en controleren.

Draait jouw site op PHP?

  • WordPress, WooCommerce, Joomla, Drupal, Magento, PrestaShop: ja. Je hoster of serverbeheerder moet PHP bijwerken.
  • Maatwerk van een webbureau: meestal. Vraag het je bureau.
  • Webflow: nee. Webflow meldt op zijn Trust Center dat de kern van het platform niet op PHP is gebouwd en niet wordt geraakt, en dat klanten niets hoeven te doen.
  • Shopify: Shopify is niet op PHP gebouwd, maar een verklaring over dit lek heb ik niet gevonden. Heb je daarnaast een blog of app op andere hosting, check die apart.
  • Wix, Squarespace en andere sitebouwers: ik heb geen verklaring gevonden. Vraag het de leverancier.

Je PHP-versie vind je in WordPress onder Tools, Site Health (Sitediagnose), tabblad Info, onderdeel Server. Zie je 8.2.35, 8.3.36, 8.4.27 of 8.5.12, of een latere versie binnen dezelfde reeks, dan zit de fix erin. Zie je een lager nummer, dan weet je niets. Linux-distributies als Ubuntu, Debian en Red Hat, en sommige hosters, verwerken de fix vaak zonder het versienummer te veranderen. Alleen je hoster kan het bevestigen.

Wat je vandaag regelt

  1. Vraag je hoster of webbouwer om bevestiging. Stel de vragen hieronder. Accepteer geen "we hebben een firewall" als antwoord: dat is niet hetzelfde als een bijgewerkte PHP.
  2. Check je versie. Draai je op PHP 8.1 of ouder, vraag dan om een gepatchte build en plan een upgrade naar 8.3 of 8.4. PHP 8.2 krijgt beveiligingsupdates tot 31 december 2026. Maak eerst een back-up, werk je plugins en thema bij en klik daarna door je belangrijkste pagina's: home, contact, afrekenen. Het volledige stappenplan staat in PHP-versie controleren en updaten.
  3. Beheer je zelf een server of VPS? Installeer de gepatchte PHP en herstart PHP-FPM en Apache. PHP blijft de oude code draaien tot de herstart. Gebruik je Docker, haal dan het nieuwe image op en maak de containers opnieuw aan.
  4. Zorg voor een recente back-up buiten de server.
  5. Kun je niet snel updaten? Haal de site tijdelijk offline, zoals het NCSC als optie noemt, of zet hem achter Cloudflare. Cloudflare schakelde bescherming in voor alle abonnementen met firewall, ook het gratis plan, maar dat werkt alleen als je bezoekers er ook echt doorheen gaan. Een onderhoudsplugin is geen alternatief: de aanval kan plaatsvinden voordat WordPress start.

Zo zien de vragen aan je hoster eruit. De tweede komt uit het advies van Amazon om het onderzoek bij 17 oktober te beginnen en niet bij de dag van de patch:

Hallo, mijn site draait op PHP [versie]. Is de fix voor CVE-2026-109618 en CVE-2026-109619 op mijn server geïnstalleerd, en op welke datum? Zo niet, wanneer volgt dat? Zijn de serverlogs vanaf 17 oktober gecontroleerd op misbruik?

Wat uitval met je Google-posities doet

Een paar uur uitval is voor Google in de regel geen probleem. Bij serverfouten (5xx) vertraagt Googlebot het crawlen, blijven al geïndexeerde pagina's in de index staan en neemt de crawlsnelheid weer geleidelijk toe zodra je site 200 teruggeeft. Pas als de fout blijft, vallen pagina's er uiteindelijk uit.

Google noemt een hele site uitzetten een extreme maatregel die je hooguit een paar dagen mag volhouden. Moet het toch, houd je dan aan de regels van Google:

  • Geef een 503-statuscode (service unavailable) met een Retry-After-header op de pagina's.
  • Gebruik een simpele statische foutpagina met uitleg en een verwachte terugkeerdatum.
  • Laat robots.txt gewoon bereikbaar. Geef daar nooit een 503 op.
  • Gebruik geen 403, 404, 410, noindex of een robots.txt die alles blokkeert. Dat haalt je pagina's uit Google.
  • Gebruik de tijdelijke verwijdertool in Search Console niet voor een storing.

Gaf je onderhoudspagina wél een 200 of een 404? Kijk in Search Console bij Instellingen, Crawlstatistieken, of er een piek aan fouten staat, en of je belangrijkste pagina's nog geïndexeerd zijn. Vraag voor de homepage opnieuw indexering aan. Google noemt dat een werkbare route voor een beperkt aantal pagina's.

Het echte risico is een gehackte site

Wie via deze lekken binnenkomt, kan op je site doen wat je server kan. Voor je zoekresultaten betekent dat meestal spam-pagina's onder jouw domein (casino, medicijnen), verborgen doorverwijzingen die alleen werken als bezoekers via Google of vanaf een telefoon komen, en geïnjecteerde links. Search Console meldt dat onder Beveiligingsproblemen als Hacked. Na het opschonen vraag je een review aan, en die duurt enkele dagen tot enkele weken. Hoe je dat aanpakt staat in Website gehackt: zo herken je SEO-spam en herstel je je posities.

Controleer dit in vijf minuten, ook als je hoster zegt dat alles gepatcht is:

  1. Zoek in Google op site:jouwdomein.nl. Zie je pagina's die je niet kent, zoals casino, medicijnen of vreemde talen? Dan is er iets mis.
  2. Open in Search Console de rapporten Beveiligingsproblemen en Handmatige acties. Staat er een melding?
  3. Gebruik in Search Console de URL-inspectie op je homepage en kies de live test. Zo zie je de pagina zoals Google hem ziet. Hackers laten spam vaak alleen aan Google zien, of alleen aan bezoekers die via Google komen. Open verdachte pagina's niet gewoon in je browser.
  4. Kijk in het rapport Pagina's of het aantal geïndexeerde pagina's plotseling is gestegen.
  5. Open je robots.txt en sitemap. Staat er iets wat je niet zelf hebt gezet?
  6. Draai je WordPress? Kijk bij Gebruikers naar beheerders die je niet kent, bij Plugins naar plugins die je niet hebt geïnstalleerd, en of er een .php-bestand in wp-content/uploads staat. Die map is voor afbeeldingen en documenten.

Vind je iets, laat je hoster de server dan scannen en een back-up van vóór het moment terugzetten. Wijzig daarna alle wachtwoorden: WordPress, hosting en database. Staan er persoonsgegevens achter je site, dan kan het een datalek zijn. Een datalek met risico voor betrokkenen meld je binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

Wat dit zegt over je platformkeuze

Deze site draait op Webflow. Op 21 oktober was er hier niets te patchen: geen server, geen PHP-versie, geen plugin om bij te werken. Dat is het verschil dat deze week laat zien. Bij WordPress was WordPress zelf niet het probleem, de server eronder wel, en wie die server bijwerkt is niet altijd duidelijk. Ik bouw ook Webflow-sites, dus weeg mijn mening mee. Wil je de afweging zelf maken? Lees dan Webflow of WordPress: wat wint voor SEO (Engels).

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn website offline halen?

Het NCSC adviseert per systeem een risicoafweging. Zegt je hoster dat de fix of een tijdelijke bescherming erop staat, laat de site dan online en houd hem in de gaten. Kun je niet patchen en staat er klantdata achter, zoals bestellingen of accounts, dan is offline met een 503 het veiligste.

Beschermt een beveiligingsplugin me?

Nee. De fout zit in PHP zelf, onder WordPress en zijn plugins. Bij Apache met mod_php kan een aanval zelfs plaatsvinden voordat WordPress of een plugin draait.

Mijn hoster geeft geen datum. Wat nu?

Vraag het schriftelijk en bewaar het antwoord. Blijft een duidelijke datum uit, dan is dit een goed moment om een andere hoster te zoeken.

Verandert dit mijn SEO-plan?

Niet inhoudelijk. Wel verdient je technische basis na deze week een controle. Mijn technische SEO-auditgids (Engels) loopt de stappen door. Wil je een tweede paar ogen op de SEO-kant van je site? Mail mo@sahardid.com, of lees hoe ik als freelance SEO-specialist voor het mkb werk.

Bronnen